PETER VAN POPPEL
schilderijen en werken op papier
28 maart t/m 25 april 2007

'Maria M', 2004 tempera/alkyd/paneel 28,5 x 23,5 cm

De zichtbare onzichtbaarheid van Peter van Poppel

Peter van Poppel bevindt zich al tientallen jaren in de Bermudadriehoek van de Nederlandse schilderkunst.

Hij is de zich continu verdekt opstellende spreekstalmeester van het circus VTR.
Een imaginair circus dat ons voorstellingen voortovert die balanceren op de grens van de realiteit en visioen.

Iedere dag betreedt hij zijn relatief kleine atelier. Een gesloten kamer met uitzicht op de hemel.
Een terras incognita vol prullaria, schetsjes, notities, alter ego’s in staat van wording en ontbinding, die je door hun immense hoeveelheid het gevoel geven aan de zijkant van een orkaan terechtgekomen te zijn. De ultieme golf die Robinson Crusoe zijn onbewoonde eiland opkwakte.

Peter van Poppel probeert in zijn zelf gekozen isolement de waanzin van Van Gogh te combineren met de sereniteit van Carel Fabritius, hetgeen hem regelmatig lukt. Hij moet immers overleven.

In het atelier geeft hij een steeds terugkerend luctor et emergo vorm via vaak magistraal geschilderde intimiteiten, vol troost, ontroering en een onverhulde erotiek.

Zij vormen de denkbeeldige kleine drempeltjes in het hoofd van de kijker.

Onbewoonde eilandjes in de oceaan van de herinnering, terwijl de schipbreukeling zelf zich als een sardonisch-lachende faun achter de verre horizon heeft teruggetrokken, om uiteindelijk in het niets te verdwijnen.

Arie van Geest

'Griekse tafelmanieren', 2006
tempera/alkyd/paneel
25 x 19 cm

‘TOT TROOST EN VERMAAK’

Een goede bekende in de wereld van de realistische schilderkunst is Peter van Poppel (1945). Erkenning voor deze schilder blijkt uit het feit, dat hij  geselecteerd is voor de  internationale tentoonstelling ‘Leve de Schilderkunst!’ die tot en met 6 mei 2007 gehouden wordt in de Kunsthal Rotterdam.
Een veel groter aantal werken van Peter van Poppel, zowel op paneel als op papier, is van 28 maart tot 6 mei te zien in galerie Quintessens in Utrecht.

In Utrecht genoot Van Poppel zijn opleiding aan de School voor de Grafische Vakken, wat mede bepalend is geweest voor Van Poppels precieze en verfijnde manier van werken. Na zijn studie nam hij deel aan diverse groepstentoonstellingen en betrok in Utrecht een eigen atelier. Na zijn deelname in 1966 aan de Utrechtse kunstmarkt en succesvolle deelname aan een ‘Realiteitenkabinet’ in het Amsterdamse Arti et Amicitae werd hij uitgenodigd voor diverse tentoonstellingen in binnen- en buitenland.

'Tranenparfum', 1986-2006 tempera/alkyd/paneel 24,5 x 49 cm

In betrekkelijke afzondering ontstond een gestage stroom van schilderijen en gouaches van hoge kwaliteit, doorgaans op klein formaat.
Schilderen doet hij uit innerlijke noodzaak en het plezier dat hij beleeft aan de schilderkunst spreekt uit al zijn voorstellingen. Dat neemt niet weg dat hij aan sommige werken vele jaren lang, soms zelfs tientallen jaren, bezig is. Hij zegt hierover: ‘Ik werk vanuit een idee dat vaak al jaren als schets in een doos wordt opgeborgen en steeds verandert in tal van andere schetsen, maar toch spontaan weer opspeelt en dan pas urgent is; verwerkt wordt alsof het een éénmalig hoogtepunt betreft. Eénmaal begonnen slaat de twijfel toe en kan dan in een jarenlange strijd ontaarden. Dus … beginnen is het paradijs, maar afmaken een hele klus.’

Over zijn begintijd zegt hij: ‘Ik was toen meer georiënteerd op de 17de eeuw, later ontdekte ik de Belgische expressionisten. Bij o.a. Dolf Zwerver  en Han Mes zag ik dat je ook autobiografischer te werk kon gaan. Ik ging die drempel over in 1968. Toen maakte ik een schilderij dat mij de ogen opende en me de rest van mijn schildersleven beinvloeden zou (‘Portret van een vriendin’).
Ook Dick Ket en stadsgenoot Pyke Koch hebben invloed gehad op mijn stijl.’

De toeschouwer ontdekt  in Van Poppels werk allerlei toespelingen op de  schilderkunst uit het verleden en die van tijdgenoten. Soms betreft het verwijzingen naar religieuze thema’s  -vooral sinds de jaren negentig- bijvoorbeeld in schilderijen als ‘Lucas’, ‘Kersenkroon’ en ‘Maria M’. Dit laatste werk is te zien is op de tentoonstelling in Galerie Quintessens.
Ook renaissanceportretten inspireren hem, wat te zien is in ‘De laatste der Habsburgers’ en ‘Theo Daamen’. Daarnaast tonen verschillende werken de intieme, verstilde sfeer uit de voorstellingen van Vermeer. Al deze invloeden en  verwijzingen verwerkt Van Poppel tot een originele en speelse beeldtaal. Hierin  ‘communiceert’  hij met geestverwante vakgenoten uit heden en verleden. Zo passeren in zijn oeuvre ook Jan Mankes, Charles Donker en Giorgio Morandi de revue. Hij portretteert hen in een omgeving met allerlei kenmerkende motieven.

Van Poppels voorstellingen zijn veelal gesitueerd in een huiselijke omgeving waarbij de personages met hun stemmingen, emoties en erotische gevoelens een hoofdrol spelen. Soms spelen heftige emoties zich af in een verstilde,  neutrale sfeer, wat een bijzonder spanningsveld creëert. Het schilderij ‘Klein leed’, dat eveneens op de tentoonstelling in Galerie Quintessens hangt, gaat nog een stap verder: de tranen van de vrouw stollen en zetten zich voort als parels in het gestileerde kapsel.

Jetty Krijnen